Wij maken gebruik van cookies om de website gebruiksvriendelijker te maken. Meer informatie.

X

Engagement met de farmasector

Medicijnen zijn essentieel voor een verantwoorde gezondheidszorg. Farmaceutische bedrijven zijn dan ook onmisbaar voor de gezondheid en het welzijn van mensen. Daarom maakt de farmaceutische sector onderdeel uit van een duurzame samenleving. Het ASN Duurzaam Aandelenfonds belegt in farmabedrijven waarvan het duurzaamheidsbeleid voldoet aan onze duurzaamheidscriteria. In de praktijk worden we echter geregeld geconfronteerd met ethische misstanden. Dat geeft aan dat het verantwoorde beleid van farmabedrijven niet altijd leidt tot verantwoorde praktijken. Om de misstanden aan te pakken voeren we een intensieve dialoog met farmabedrijven.

Rapport Van Beleid Naar Praktijk

In februari 2016 verscheen in opdracht van ASN Bank het rapport Van Beleid Naar Praktijk van onderzoeksbureau Sustainalytics. Het bureau onderzocht de vijftien grootste farmabedrijven ter wereld. De belangrijkste conclusies bevestigden onze ervaringen. Uit het onderzoek blijkt dat farmabedrijven voor veiligheid, kwaliteit en integriteit vaak goed beleid hebben, dat voldoet aan de wetten en regels. Zij halen echter regelmatig het nieuws wegens corruptie, agressieve marketingtechnieken en ondeugdelijke producten. Volgens Sustainalytics komt dat onder meer doordat de meeste farmabedrijven geen krachtig integriteitsmanagement hebben. Er zijn wel interne procedures voor het toezicht, maar deze worden te weinig toegepast. Soms ontbreken ze volledig. Daardoor is er onvoldoende toezicht op het onderzoek naar en de ontwikkeling, productie, marketing en verkoop van medicijnen. Dat alles heeft nadelige gevolgen voor patiënten.

Uitgangspunten van het engagement

In 2015 startten we ons engagement met gesprekken met twee farmabedrijven uit ons beleggingsuniversum: de Britse bedrijven AstraZeneca en GlaxoSmithKline (GSK). In 2016 kwamen daar Novo Nordisk (Denemarken) en Novartis (Zwitserland) bij. We bezoeken de aandeelhoudersvergaderingen van de vier farmabedrijven en stellen daar vragen. Ook praten we met bestuurders en duurzaamheidsfunctionarissen.

Onze insteek is nadrukkelijk niet om incidenten aan de orde te stellen, want volgens onze ervaring werkt dat niet. Onze aanpak is te beoordelen hoe goed farmabedrijven hun beleid in de praktijk doorvoeren. Als dat beter kan, gaan we met het betreffende bedrijf in gesprek. De centrale vraag tijdens deze gesprekken is: hoe brengt het bedrijf zijn beleid in de praktijk om misstanden te voorkomen? De gesprekken concentreren zich op vier gebieden die bijdragen aan de bescherming van consumenten:

  • Ethisch handelen: hoe gaat het bedrijf om met corruptie en omkoping? Hoe is ethisch handelen ingebed in de bedrijfsvoering?

  • Beloning van bestuur en verkoopmedewerkers: hoe en op welke onderdelen worden zij beoordeeld en beloond?

  • Verantwoorde marketing: hoe zorgt het bedrijf ervoor dat medicijnen in de markt worden gezet voor de juiste doeleinden en op eerlijke wijze?

  • Veilige medicijnen: zorgt het bedrijf ervoor dat de medicijnen veilig zijn voor consumenten door verantwoorde testprocedures, productie en distributie?

Activiteiten in 2016

In januari stuurden we het rapport Van Beleid Naar Praktijk naar de vijftien behandelde farmabedrijven. Dit vormde het uitgangspunt van vragen die we stelden tijdens de aandeelhoudersvergaderingen en voor gesprekken met het management van de vier bedrijven waarmee we engagement voeren. In 2016 legden we de focus daarbij op de beloning van verkoopmedewerkers en transparantie over de betalingen aan gezondheidsprofessionals.

AstraZeneca

Op 29 april 2016 bezochten we de aandeelhoudersvergadering van AstraZeneca. Uit de antwoorden en gesprekken met het management bleek het volgende. AstraZeneca maakt de betalingen aan gezondheidsprofessionals in Europa en de Verenigde Staten openbaar. Het wil de omgang met alle gezondheidsprofessionals wereldwijd in kaart gaan brengen. AstraZeneca wilde graag onze visie op een goed beloningsbeleid voor verkoopmedewerkers ontvangen. De directie nam ons verzoek om het raamwerk van het beloningsbeleid openbaar te maken, in overweging. Verder gaf AstraZeneca aan dat onze visie en feedback hebben meegeteld bij het bepalen van een nieuwe strategie en materialiteitsanalyse.

GlaxoSmithKline

Naar aanleiding van het rapport verzocht GlaxoSmithKline (GSK) ons om onze visie op het beloningsbeleid voor verkoopmedewerkers te delen. Dat hebben we gedaan, onder meer tijdens de aandeelhoudersvergadering op 5 mei 2016. Vanaf 2016 is GSK gestopt met betalingen aan gezondheidsprofessionals voor promotionele doeleinden. Het betaalt deze professionals alleen nog voor educatieve doeleinden en maakt deze betalingen in bepaalde landen, waaronder heel Europa, openbaar. GSK beloont zijn verkoopmedewerkers en marketingvertegenwoordigers niet langer op basis van individuele verkooptargets. Hun beloning is gebaseerd op hun technische kennis, de kwaliteit van de service die ze aan gezondheidsprofessionals leveren, en meerdere zakelijke resultaten.

Novartis

Op de aandeelhoudersvergadering van 23 februari 2016 en tijdens ons bezoek op 18 november 2016 hebben we beloning en de transparantie daarover onder de aandacht gebracht. Novartis heeft het afgelopen jaar maatregelen genomen om ethisch handelen beter in het bedrijf te verankeren en misstanden te voorkomen en op te lossen. Novartis betaalt gezondheidsprofessionals niet langer voor promotiedoeleinden. Sinds 2016 rapporteert Novartis volgens de regels van de European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations (EFPIA) over de betalingen van gezondheidsprofessionals in Europa. De resultaten zijn echter nog niet openbaar.

In 2016 boekte Novartis nog meer voortgang, zoals blijkt uit de volgende nieuwe maatregelen. De beloning van het bestuur is mede afhankelijk gemaakt van doelstellingen op het gebied van kwaliteit en veiligheid. Novartis onderzoekt incidenten bij de promotie van medicijnen en neemt corrigerende maatregelen. Verkoopmedewerkers worden beloond op basis van de kwaliteit van hun service.

Novo Nordisk

Op 18 maart 2016 bezochten we de aandeelhoudersvergadering van Novo Nordisk. Ook hadden we verschillende gesprekken met het bedrijf. Novo Nordisk heeft stappen gezet om misstanden te voorkomen. Daardoor is het aantal misstanden dit jaar in ieder geval niet gestegen; het doel is om het te laten dalen. Vanaf 2017 wil Novo Nordisk rapporteren over de misstanden en over de maatregelen die het ertegen neemt. Novo Nordisk maakt de betalingen aan gezondheidsprofessionals in de Verenigde Staten en Europa openbaar. Deze rapporten staan in de landstaal op de lokale websites van het bedrijf. Ten slotte heeft Novo Nordisk ethisch handelen opgenomen in de criteria waarop het verkoopmedewerkers beloont. De beloning van het bestuur is mede afhankelijk gemaakt van prestaties op het gebied van kwaliteit en veiligheid.

Inspiratie en voortgang

We hopen met dit engagementtraject andere financiële instellingen te inspireren om soortgelijke kritische vragen aan farmabedrijven te gaan stellen. Daarnaast zijn we in 2016 de samenwerking met andere beleggers gestart. Zo zullen we in 2017 de gesprekken met AstraZeneca, GSK en Novo Nordisk samen met Robeco uitvoeren.

In 2018 brengen we samen met Sustainalytics een tweede rapport uit over de vraag of we vooruitgang zien bij de farmaceutische ondernemingen. Intussen houden we de ontwikkelingen bij en de toezeggingen van de vier farmabedrijven nauwlettend in het oog.